به گزارش خبرنگار بورس،بانک و بیمه  گروه اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان،۱۳ آذرماه  روز بیمه نام نهاده شده است به همین مناسبت برای آشنایی بیشتر با جزئیات صنعت بیمه در ایران و سایر کشورهای جهان به سراغ پرویز خوشکلام خسروشاهی، قائم مقام بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران رفتیم که مشروح این گفت و گو  را در ادامه می خوانید.

 

باشگاه خبرنگاران جوان:وضعیت بیمه در دنیا چطور است و ایران در چه جایگاهی قرار دارد؟

خسروشاهی: میزان حق بیمه در کل دنیا مبلغی حدود ۵ هزار میلیارد دلار است که از این میزان ۸۰ درصد آن در اختیار کشور های پیشرفته دنیا، ۱۰ درصد سهم چین و ۱۰ درصد باقی مانده نیز مربوط به سایر کشور ها یا کشور های معروف به نوظهور است.

 

باشگاه خبرنگاران جوان:ضریب نفوذ بیمه ایران چقدر است؟

خسروشاهی:ایران جزو کشور های نوظهور در دنیا محسوب می شود و با توجه به فعالیت های صورت گرفته در منطقه جایگاه مناسبی دارد به طوری که ضریب نفوذ بیمه در منطقه ۲ درصد است، اما ایران دارای ضریب نفوذ ۲.۳ درصد است. این یعنی ما حداقل ۰.۳ درصد بیش از متوسط منطقه هستیم، اما باید اذعان کنیم که نسبت به ضریب نفوذ دنیا که عدد ۶.۳ درصد است بسیار فاصله داریم که به عوامل مختلفی بر می گردد.

 

باشگاه خبرنگاران جوان:رتبه بیمه ایران در منطقه ۵ است یا ۲؟

خسروشاهی:جایگاه بیمه ایران در سال های مختلف بین رتبه ۲ الی ۵ در نوسان است.سرانه بیمه در کل دنیا رقمی بالغ بر ۶۵۰ دلار محاسبه شده است و در منطقه ۱۳۴ دلار. این مبلغ در ایران برای هر فرد چیزی حدود ۱۲۱ دلار گزارش شده است. از این جهت هم وضعیت خوبی را نسبت به منطقه خود داریم.

اقتصاد بزرگ منجر به رشد صنعت بیمه

باشگاه خبرنگاران جوان:دلیل عقب ماندگی ایران در حوزه بیمه چیست؟

خسروشاهی: نسبت به کل دنیا عقب تر هستیم که می توان یکی از دلایل این موضوع را به مقیاس اقتصاد آن کشور ها ربط داد، هر چه اقتصاد ما بزرگ تر باشد سطح فعالیت ها بیشتر، ریسک ها بیشتر و تقاضا برای بیمه ها برای مقابله با ریسک ها نیز بیشتر خواهد شد.می دانید که هر چه حجم ریسک بالاتر باشد تقاضا برای بیمه کردن آن ریسک ها نیز بیشتر خواهد بود. در برخی کشور ها ضریب نفوذ در نتیجه برخی ابتکارات افزایش پیدا کرده است؛ مانند کشور هندوستان که با توجه به جمعیت بالا رو به فعالیت بیمه های خرد آورده و از جمعیت خود به شیوه های مختلف دعوت به خرید بیمه نامه می کند این امر به افزایش ضریب نفوذ بیمه در این کشور منجر شده است.

 

باشگاه خبرنگاران جوان:سهم فعالیت بیمه ها در کشور را چطور ارزیابی می کنید؟

خسروشاهی:عمده پرتفوی بیمه در ۳ رشته بیمه ای متمرکز شده است که عبارتند از ۴۸ درصد بیمه های اتومبیل، ۲۳ درصد بیمه درمان و ۱۴.۵ بیمه زندگی (عمر) و ۱۵ درصد سایر بیمه ها که شامل بیمه آتش سوزی و سایر حوزه ها می شود سهم بیمه های اجباری ۳۷ درصد است که مربوط به بیمه شخص ثالث است.تاکید می کنم که اکثر کشور های دنیا بیمه شخص ثالث اجباری است.

بیمه های زندگی در کشور ما هنوز جایگاه مناسبی را پیدا نکرده است. میانگین این بیمه در دنیا چیزی حدود ۵۵ الی ۶۰ درصد کل و مابقی آن ها سایر بیمه ها هستند. کشور هایی نظیر ژاپن اهمیت ویژه ای به بیمه های زندگی می دهند که این موضوع در کنار شرایط اقتصادی به فعالیت های فرهنگ سازی نیز مرتبط می شود.

گرانی مردم را به سمت خرید طلا و سکه می برد!

باشگاه خبرنگاران جوان:دلایل دخالت تورم در افول بیمه در کشور چیست؟

خسروشاهی:وقتی می گوییم شرایط اقتصادی بر این موضوع دخیل است به این معنی که وقتی تورم بالاست مردم به جای سرمایه گذاری در بیمه به سمت دارائی های واقعی می روند تا بتوانند سود بیشتری را در مدت زمان کوتاه کسب کنند؛ اگر در کشور هایی که تورم تک رقمی دارند مطالعه انجام شود می بینید که بیمه های زندگی در این کشور ها جایگاه ویژه ای به خود اختصاص داده است.ما در ایران نزدیک نیم قرن شاهد تورم های دو رقمی  هستیم که این موضوع مانع جدی بر سر راه توسعه بیمه های زندگی بوده است.

البته پیشرفت بیمه های اجتماعی نیز در این زمینه بی تأثیر نبوده است.بیمه گران نوعی واسطه هستند که ریسک را بین کل اقشار جامعه توزیع می کنند، یعنی وقتی فردی حق بیمه پرداخت می کند در جبران خسارت های دیگران سهیم است و این یک سرمایه گذاری و مشارکت اجتماعی است.


شاید در هیچ کجای دنیا علاقه و تعلق خاطر به خانواده به مانند ایران نباشد بنابراین اگر شرایط اقتصادی مناسب باشد، امکان توسعه بیمه زندگی بسیار بالاست، زیرا که با وجود بیمه های عمر اگر اتفاقی برای سرپرست خانوار افتاد اعضای خانواده علاوه بر غم از دست دادن عزیز، حداقل فشار تامین هزینه های زندگی را نیز تحمل نخواهند کرد. خوب است بدانیم که در کنار بیمه عمر، این بیمه ها بیماری ها صعب العلاج را هم پوشش میدهند. بیماری هایی نظیر سرطان، ام اس و ... که هزینه های درمانی بالایی دارند. در بیمه های زندگی حتی مردم می توانند از محل منابع ذخیره شده برای نیاز های ضروری خود تقاضای وام کنند.

 

باشگاه خبرنگاران جوان:چه مشکلاتی بر سر راه بیمه مرکزی قرار دارد؟

خسروشاهی:مشکلات صنعت بیمه شامل ابعاد مختلفی است که یکی از آن ها فضای کسب و کار ماست، شرایط اقتصادی به نحوی شرکت های بیمه را تحت تاثیر قرار داده است که آن ها نتوانسته اند خدمات متعارف بیمه ای ارائه کنند و نگاه توسعه ای به این کسب و کار داشته باشند.عامل دیگری که شرکت های بیمه ای را تحت فشار قرار می دهد؛ پرداخت عوارض و مبالغی جدا از مالیات به بخش های مختلف کشور است.


صنعت بیمه کشور طی سال های اخیر رقمی بالغ بر ۲ هزار میلیارد تومان برای کاهش سوانح جاده ای به نیروی انتظامی و ۶ هزار میلیارد تومان به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پرشکی جهت درمان رایگان مجروحان سوانح جاده ای پرداخت کرده است. این قبیل عوارض پتانسیل سرمایه گذاری در نیروی انسانی، فرآیند های خدمات رسانی و تحقیق و توسعه را در صنعت بیمه به شدت محدود می کند. علاوه بر مبالغ فوق ۹ درصد مالیات بر ارزش افزوده و ۸ درصد هم پرداختی بیمه ها به صندوق تأمین خسارت های بدنی (دیه پرداختی بابت حوادت رانندگی مربوط به افراد متخلف فاقد بیمه و ...) پرداخت می شود. همه این ها توان مالی شرکت های بیمه را به شدت تحلیل می برد.


کمبود منابع مالی سبب می شود که یک بیمه گر نتواند به مسائلی، چون ارزیابی ریسک و مدیریت ریسک موضوع بیمه شده بپردازد و از این طریق بتواند در ارتقای ایمنی اموال و اشخاص بیمه شده نقش ایفا کند.

 

باشگاه خبرنگاران جوان: منظورتان از منابع مالی همان حمایت دولت است ؟

خسروشاهی:به طور مثال اگر در قضیه ساختمان پلاسکو شرایط بگونه ای بود که بیمه ها می توانستند در هنگام بیمه کردن بدرستی ارزیابی ریسک انجام دهند و بعد از بیمه شدن تذکر ها و آموزش های لازم را می دادند شاید شاهد این حجم از خسارت مالی در آن زمان نبودیم.

 

باشگاه خبرنگاران جوان: چرا بیمه گرها هنگام عقد بیمه نامه شرایط فاقد حمایت را در برگ آخر می نویسند و بعضا مردم آن صفحات را نمی خوانند، بهتر نیست به صورت شفافی توضیح بدهند؟

خسروشاهی:بیمه گران باید تمام شرایط حاکم به بیمه نامه را با زبانی ساده به متقاضی توضیح دهند، به آن ها بگویند که تا کجا و چه حد این بیمه جبران خسارت های آن ها را می کند.


وقتی می گوییم منابع مالی بسیار مهم است بابت همین موضوع است وقتی منابع مالی کافی در اختیار بیمه گر قرار بگیرد نیروی انسانی ماهر استخدام می کند و سرمایه گذاری بهتری در فرآیند های بیمه گری خود انجام می دهد و لذا خدمات بهتری را به مشتری ارایه می دهد، اما هم اکنون منابع مالی فقط صرف هزینه های جاری/اداری/دستمزد و کارمزد... محدود می شود و اجازه سرمایه گذاری مطلوب در زمینه نیروی انسانی و تحقیق و توسعه و تنوع بخشی به محصولات را نمی دهد. یکی از عواملی که موجب کم شدن نرخ بازده بیمه ها شده است همین نبود منابع مالی است.

برنامه ششم توسعه خواهان ضریب نفوذ ۷ درصدی

باشگاه خبرنگاران جوان: به نظر شما تحریم ها بیمه را کاملا محدود می کند؟

خسروشاهی: تحریم ارتباط گرفتن با شرکت های بیمه ای معتبر را برایمان سخت می کند، اما با استفاده از تجارب قبلی و تدابیر جدیدی که داریم خواهیم توانست از مشکلات عبور کنیم.

جایگاهی که برای بیمه در ۱۴۰۴ تعیین شده رشد ضریب نفوذ به ۷درصد است.کاهش سهم بیمه های دولتی و خصوصی سازی یکی از راهبرد های توسعه صنعت بیمه طی نزدیک به دو دهه اخیر بوده  که در این زمینه تا حدودی پیشرفت خوبی داشته ایم. زمانی سهم بیمه ایران از صنعت بیمه کشور بالای ۵۰ درصد بود که خوشبختانه این رقم در حال حاضر به ۳۲ درصد رسیده و این بیانگر تحقق نسبی راهبرد مورد اشاره است.

باید بدانیم که وقتی اقتصاد رشد می کند بیمه باید بیش از آن رشد داشته باشد تا ضریب نفوذ بتواند رشد کند. عامل عمده رشد در صنعت بیمه دنیا، توسعه بیمه های زندگی است ما هم اگر بتوانیم سهم بیمه های زندگی را بالای ۵۰ درصد ببریم امکان تحقق ضریب نفوذ بیمه ۷ درصد میسر خواهد شد.

در همین راستا یکی از سیاست های اصلی بیمه مرکزی در سال های اخیر تسهیل امکان فعالیت بیمه گران در زمینه بیمه های زندگی بوده. از جمله سیاست محدود کردن تاسیس شرکت های بیمه جنرال و تسهیل تاسیس شرکت های بیمه تخصصی زندگی، تشکیل دفتر ویژه ای در بیمه مرکزی برای نظارت بر بیمه های زندگی، فراهم کردم امکان واگذاری اتکایی به خارج در زمینه بیمه های زندگی.

در اطلاع رسانی و آگاهی بخشی به جامعه در زمینه بیمه کاستی هایی وجود دارد که کتمان نمی کنیم، اما وضعیت نسبت به گذشته پیشرفت خوبی داشته است و در این مسیر نیازمند همکاری رسانه های فراگیر بخصوص صدا و سیما هستیم.

 

باشگاه خبرنگاران جوان: حضور شما در سوانح بزرگ نظیر کرمانشاه چگونه بوده است؟

خسروشاهی: یکی از فعالان کمک به زلزله زدگان کرمانشاه اخیراً انتقاد می کردند که بیمه ها اصلا حضور ندارند وقتی عرض کردیم که در زلزله کرمانشاه بیمه ها ۲۰۰ میلیارد تومان خسارت پرداخت کرده اند ایشان بسیار تعجب کردند. البته قبول داریم که نفوذ بیمه در زمینه زلزله پایین است. آن ها هم که بیمه زلزله دارند عموماً بصورت گروهی و در ارتباط با سازمان ها و نهاد های عمومی هستند مثل مسکن مهر و ... بیمه شده بودند. ازبین ۲۵ الی ۲۷ میلیون واحد مسکونی در کشور تنها ۷ درصد از آن ها بیمه زلزله دارند. البته ما در این ارتباط با موانع و محدودیت های قانونی هم مواجه هستیم.

 

باشگاه خبرنگاران جوان: چرا بیمه های زندگی یا منازل به صورت اجباری در نمی آیند؟

خسروشاهی: در برخی کشور ها نظیر ترکیه پوشش بیمه منازل اجباری است و این امر موجب شده تا بیمه ها نقش موثرتری را در این باره داشته باشند. ما هم به دنبال این موضوع بوده ایم و از سال ها پیش طرحی را تدوین و به دولت و مجلس ارائه داده ایم که انشاالله با موافقت دولت با بار مالی مصوبه مجلس در این زمینه کار را شروع خواهیم کرد.


توسعه استارتاپ ها را مثبت ارزیابی می کنیم، چون هزینه های مردم و و بیمه گری را کاهش می دهند، ولی فعلا باید اجازه دهیم آن ها نقاط قوت و ضعف خود را نشان بدهند. ضمن آنکه برای گذار از وضع فعلی به وضعیت جدید باید ملاحظات و تدابیر لازم را مد نظر داشته باشیم.

 

در پایان فعالیت ۴۰ سال اخیر بیمه مرکزی ایران را بسیار درخشان و انقلابی ارزیابی می کنیم و مطمئنیم راه های روشنی پیش روی خود داریم.

 

منبع: باشگاه خبرنگاران جوان

مسئولیت صحت اخبار ارائه شده به عهده منبع خبر بوده و این رسانه صرفاً رسالت اطلاع‌رسانی خود را در این رابطه انجام می‌دهد.