با وجود گذشت بیش از دو ماه از آغاز سال زراعی هنوز نرخ خرید تضمینی گندم اعلام نشده و کارشناسان می‌گویند احتمالا دولت در حال رایزنی با وزارت جهاد کشاورزی است تا قیمت خرید تضمینی را چندان افزایش ندهد. با وجود گذشت بیش از دو ماه از آغاز سال زراعی جدید هنوز دولت نرخ خرید تضمینی محصولات کشاورزی را اعلام نکرده و کشاورزان و گندمکاران همچنان سردرگم و بلاتکلیف مانده‌اند که سرانجام دولت چه تصمیمی در این زمینه اتخاذ خواهد کرد.

سال گذشته نیز دولت نرخ خرید تضمینی محصولات کشاورزی را که باید بر اساس قانون تا پایان شهریور تعیین و اعلام می‌کرد با تاخیری پنج ماهه در اسفند اعلام کرد. این در حالی بود که قیمت خرید تضمینی گندم زودتر از سایر محصولات و در آذر اعلام شد اما این نرخ یعنی افزایش دو درصدی نرخ گندم نارضایتی‌های بسیاری را در پی داشت.

در همین راستا، محمدباقر نوبخت، سخنگوی دولت ۱۹ آذر در جمع خبرنگاران گفت که قیمت هر کیلوگرم خریدتضمینی گندم برای سال ۹۶؛ ۱۳۰۰ تومان تعیین شده و حدود ۳۰ تومان بیش از نرخ سال ۹۵ است؛ بسیاری از مسئولان و کارشناسان امیدوار بودند که دولت این نرخ را تغییر دهد که درنهایت چنین اتفاقی رخ نداد.

برای سال جاری نیز هنوز نرخ خرید تضمینی اعلام نشده است؛ اخیرا اسماعیل اسفندیاری‌پور، مجری طرح گندم وزارت جهاد کشاورزی در این زمینه اظهار داشته است: امیدوارهستیم که شورای اقتصاد هرچه سریع‌تر در این زمینه تصمیم‌گیری کند.

وی درباره اینکه چندهفته قبل اعلام شدکه دوهفته دیگر نرخ خرید تضمینی تعیین می‌شود، گفته است: «ما نیز مطالبه‌گر و علاقه‌مند هستیم که سریع‌تر قیمت اعلام و تکلیف کشاورزان مشخص شود تا ما‌بقی کشت نیز بادلگرمی بیشتری انجام گیرد.»

بر اساس این گزارش طی چند وقت اخیر زمزمه‌هایی مطرح شده مبنی‌بر اینکه دولت امسال هم نمی‌خواهد نرخ خرید تضمینی را افزایش دهد، برخی مسئولان کیفیت گندم داخلی را زیرسوال برده‌اند، برخی بحث واردات را مطرح کرده‌اند، برخی از گران بودن آن انتقاد کرده‌اند و همه این مسائل کشاورزان را به‌شدت نگران است؛ هر چند مسئولان وزارت جهاد کشاورزی می‌گویند نگران نیستند که این مسائل برای تولید مساله خاصی ایجاد کند اما کارشناسان و کشاورزان نظر دیگری دارند.

در همین زمینه علیقلی ایمانی، رئیس بنیاد توانمندسازی گندمکاران کشور اظهار داشت: «بر اساس قانون، دولت باید نرخ خرید تضمینی را قبل از شروع سال زراعی یعنی حداکثر تا پایان شهریور اعلام کند. همچنین نرخی که تعیین می‌شود نباید کمتر از نرخ تورم اعلام شده توسط بانک مرکزی باشد.»

وی تاکید کرد: «این قانونی است که در این زمینه وجود دارد و بسیار هم شفاف و روشن است.»

رئیس بنیاد توانمندسازی گندمکاران کشور در واکنش به مباحث مطرح شده از سوی برخی از مسئولان وزارت جهاد کشاورزی مبنی‌بر اینکه تاخیر در اعلام نرخ خرید تضمینی گندم تاثیری بر تولید این محصول ندارد، اظهار داشت: «حتما تاثیر دارد؛ کشاورزان مسائل را تجزیه و تحلیل می‌کنند و تصمیم می‌گیرند که چه محصولی را کشت کنند.»

ایمانی با بیان اینکه سطح دیم‌زارهای کشت گندم حدود چهار میلیون هکتار است، گفت: «در این اراضی جز گندم کشت دیگری نمی‌توان انجام داد. ضمن اینکه سطح اراضی آبی گندم حدود دو میلیون هکتار است که کشاورز می‌تواند تصمیم بگیرد در این اراضی محصول دیگری کشت کند.»

وی با انتقاد از تاخیر ایجادشده در اعلام نرخ خرید تضمینی گندم، گفت: «کشاورزان به این تاخیرها عادت کرده‌اند، در بحث مطالبات نیز حدود 5  ماه طول کشید تا دولت بدهی گندمکاران را تسویه کند.»

ایمانی در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه گندمکاران محصول خود را کشت کرده بودند و امسال نیز همین شرایط را دارد، اضافه کرد: «ما نیز به‌عنوان تشکل‌های حامی کشاورزان تلاش می‌کنیم دولت را به اجرای قانون مجاب کنیم.»

وی با اشاره به اینکه سال گذشته این اتفاق رخ نداد و مطابق با نرخ تورم قیمت تضمینی گندم افزایش نیافت، گفت: «هم‌اکنون نیز ما در حال تلاش هستیم که دولت را متقاعد کنیم اگر می‌خواهد تولید پایدار بماند، ابزار حمایتی قیمت تضمینی را حفظ و آن را به اندازه و به موقع اعلام کند؛ اگر چنین اتفاقی رخ ندهد شاهد ناپایداری در تولید خواهیم بود.»

رئیس بنیاد توانمندسازی گندمکاران کشور تصریح کرد: «حذف یکی از مهم‌ترین عوامل تاثیرگذار در تولید گندم، به روند تولید این محصول ضربه می‌زند.»

ایمانی با بیان اینکه ما نیز به‌عنوان یک کشاورز اعتقاد داریم که قیمت تمام‌شده تولید گندم داخلی بالاست، گفت: «ما این حق را به دولت می‌دهیم که کالای خیلی گرانی را می‌خرد اما کشاورزان نیز چاره‌ای ندارند، شرایط کشور و کشاورزی به‌گونه‌ای است که قیمت تمام‌شده تولید را بالا می‌برد.»

وی با اشاره به اینکه سرمایه‌گذاری مناسبی در زیرساخت‌های کشاورزی کشور ایجاد نشده است، افزود: «ما هنوز بهره‌وری مناسبی از نهاده‌های تولید نداریم و میزان ضایعات در بخش زیاد است.»

رئیس بنیاد توانمندسازی گندمکاران کشور ادامه داد: «نرخ نقدینگی که ما از بانک‌ها برای تامین نهاده‌های کشاورزی دریافت می‌کنیم، نسبت به دنیا خیلی بالاست؛ بنابراین اگر می‌خواهیم کالاهای خود را رقابتی کنیم تا بتوانیم با دنیا رقابت کنیم باید در زیرساخت‌های تولید سرمایه‌گذاری کنیم که هزینه‌های تمام‌شده تولیدمان کاهش یابد.»

ایمانی اضافه کرد: «متاسفانه ناوگان برداشت ما هنوز حدود 10 درصد گندم را در زمان برداشت روی زمین می‌ریزد و تبدیل به ضایعات می‌شود؛ این نشان می‌دهد که ناوگان و حمل‌ونقل باید اصلاح شوند. ما هنوز نتوانسته‌ایم کامیون‌ها را متقاعد کنیم زمانی که گندم را حمل می‌کنند چادر بکشند، چراکه حدود سه تا چهار درصد گندم ما در همین حمل‌ونقل‌ها می‌ریزد و هدر می‌رود؛ جاده‌های بین مزارع هنوز اصلاح نشده و باعث ریزش گندم می‌شود؛ همه این موارد باید اصلاح شود تا قیمت تمام‌شده تولید کاهش یابد. زمانی که قیمت تمام‌شده کاهش یابد ما نیز تقاضای افزایش قیمت آنچنانی را نداریم.»

وی افزود: «در حال حاضر اقداماتی برای بهبود زیرساخت‌ها در بخش کشاورزی انجام می‌شود اما کافی نیست، به‌عنوان مثال در طول دولت یازدهم و دوازدهم حدود 80 هزار دستگاه تراکتور و 2100 دستگاه کمباین نو به مکانیزاسیون کشور تزریق شده اما کافی نیست، چون ما یک عقب‌افتادگی داریم و هر چه تلاش می‌کنیم به آن نقطه مطلوب نمی‌رسیم.»

ایمانی در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه در بخش قیمت محصولات نیز با تورم مواجه هستیم، تصریح کرد: «قیمت گندم بذری که زارعان امسال برای کشت تهیه می‌کنند، نسبت به سال گذشته کیلویی 200 تومان افزایش یافته است، به عبارتی هر کیلوگرم بذر را که سال گذشته 1560 تومان خریداری می‌کردیم امسال آن را کیلویی 1760 تومان خریداری می‌کنیم؛ وقتی با کارگزار بذر این مساله را مطرح می‌کنیم، می‌گوید: «کارگر گران شده، آب گران شده، برق گران شده و... بنابراین برای کشاورزان نیز این اتفاق رخ می‌دهد، کشاورز بذر را گران می‌خرد، خدمات را گران می‌خرد و... .»

رئیس بنیاد توانمندسازی گندمکاران کشور درباره علت تاخیر دولت در اعلام نرخ خرید تضمینی گندم نیز گفت: «بنده دقیقا نمی‌دانم دلیل این تاخیر دولت چیست، اما حدس می‌زنم دولت می‌خواهد وزارت جهاد کشاورزی را متقاعد کند که نرخ خرید تضمینی گندم را زیاد افزایش ندهد.»

ایمانی اضافه کرد: «بنده فکر نمی‌کنم امسال نرخ خرید تضمینی مطابق با نرخ تورم افزایش پیدا کند اما پیشنهاد وزارت جهادکشاورزی در زمینه افزایش نرخ خرید تضمینی گندم 9 درصد بوده است.»